Aardlekschakelaar

Wat is een aardlekschakelaar?

Een aardlekschakelaar zorgt ervoor dat de elektrische installatie spanningsloos wordt op het moment dat de ingaande en uitgaande stroom uit balans raken. Elke groepenkast beschikt tegenwoordig over een aardlekschakelaar. Als er lekstroom gemeten wordt, treedt de aardlekschakelaar in werking. Een aardlekschakelaar wordt ook wel een aardwachter of een verliesstroomschakelaar genoemd. In België staat de aardlekschakelaar vooral bekend als een differentieelschakelaar.

Om te kijken of de aardlekschakelaar haar werk nog goed doet, is het van belang om geregeld een test uit te voeren. De aardlekschakelaar beschikt over een testknop, waarmee getest kan worden of de aardlekschakelaar nog goed werkt. Wil je een aardlekschakelaar kopen? Bekijk het aanbod aardlekschakelaars van Elektrobode.

Wat doet een aardlekschakelaar?

Een aardlekschakelaar is een belangrijke veiligheidsvoorziening. Deze beveiliging in de meterkast zorgt ervoor dat elektrische installaties spanningsloos worden. Dit gebeurt wanneer er te veel lekstroom optreedt. In vrijwel elk huis of bedrijfspand is er wel een aardlekschakelaar te vinden. Het is dan ook verplicht om een aardlekschakelaar of een aardlekautomaat in de groepenkast te hebben. Achter een aardlekschakelaar mogen maximaal 4 eindgroepen worden aangesloten.

Wat is lekstroom en hoe ontstaat het?

Er is sprake van lekstroom wanneer de hoeveelheid stroom die de elektrische installatie ingaat, groter is dan de stroom die de installatie weer verlaat. Er is dan lekkage in de stroomkring. Bij een afwijking kan er bijvoorbeeld een probleem zijn met de aarding, beschadiging aan de isolatie, sprake zijn van waterschade of een defect in de installatie. Bij lekstroom kan een apparaat ongewenst onder spanning komen te staan, wat een gevaarlijke situatie oplevert. 

De aardlekschakelaar vergelijkt de inkomende en uitgaande stroom in de elektrische installatie en onderbreekt direct de stroomtoevoer bij een afwijking. Lekstroom wordt ook wel verliesstroom of foutstroom genoemd. Bij lekstroom kunnen zaken onder stroom komen te staan die niet onder stroom horen te staan. Dit kan levensgevaarlijk zijn en een aardlekschakelaar voorkomt een dergelijke situatie.

Verschil geaarde en niet geaarde apparaten

Een elektrisch apparaat is geaard wanneer er een aardedraad is bevestigd aan de metalen behuizing. In het geval van lekstroom, loopt de lekstroom dan via deze aardedraad, door de geaarde stekker, via het geaarde stopcontact richting de aardlekschakelaar in de groepenkast. De aardlekschakelaar onderbreekt in dit geval de stroomtoevoer. Apparaten met een hoger risico op kortsluiting, zoals bijvoorbeeld een wasmachine, oven of vaatwasser, zijn geaard en moeten aangesloten worden op een geaard stopcontact. 

Een niet geaard elektrisch apparaat kan de lekstroom niet afvoeren, omdat er geen aardedraad aanwezig is die het veilig kan afvoeren. Bij lekstroom komt een dergelijk apparaat onder spanning te staan en wordt de lekstroom via het lichaam afgevoerd naar de grond bij aanraking van het apparaat. De gebruiker krijgt dan een elektrische schok. Ook nu detecteert de aardlekschakelaar een afwijking en treedt in werking. 

Selectieve aardlekschakelaar

Wanneer er meerdere aardlekschakelaars in een elektrische installatie aanwezig zijn, is er een mogelijkheid om te kiezen voor een selectieve aardlekschakelaar. Een selectieve schakelaar zorgt ervoor dat de spanningsuitval wordt beperkt tot de groep/het gedeelte van de installatie waar de lekstroom is gedetecteerd en voorkomt daarmee onnodige uitval van elektrische apparaten. 

Een selectieve aardlekschakelaar wordt dan ook veel gebruikt in situaties waar bijvoorbeeld ook stroom nodig is in een schuur, garage of loods. Als er een aardfout wordt ontdekt tussen 30mA en 300 mA in een deel van de installatie, zal de selectieve aardlekschakelaar eerst de aardlekschakelaar in dat deel van de installatie uitschakelen, terwijl de andere aardlekschakelaars binnen de installatie ingeschakeld blijven. Een selectieve aardlekschakelaar is te herkennen aan de ‘S’ op het component. 

Aardlekschakelaar van 300mA of 30mA?

Er zijn verschillende aardlekschakelaars verkrijgbaar, waaronder aardlekschakelaars van 30mA en 300mA.  In een woning is een aardlekschakelaar met een maximale lekstroom van 30 mA verplicht in nieuwe en gerenoveerde woningen. Dit waarborgt de veiligheid van de bewoners en schakelt de stroom uit voordat er schade kan worden veroorzaakt door elektrische schokken. 

Een aardlekschakelaar van 300 mA wordt alleen toegepast in selectieve situaties en omdat de 300 mA aardlekschakelaar minder gevoelig is, zal deze minder snel reageren op lekstroom. Een dergelijke schakelaar wordt bijvoorbeeld toegepast in tijdelijke installaties in fabrieken, aan boord van schepen, in vochtige ruimtes of ruimtes met bijtende gassen, dampen of stoffen.

Type aardlekschakelaars

Ten behoeve van veiligheid is het belangrijk om de juiste aardlekschakelaar te kiezen voor de toepassing en het stroomverbruik. Er zijn verschillende soorten aardlekschakelaars beschikbaar met elk eigen kenmerken en toepassingsgebieden:

Type AC 
Deze detecteert alleen zuiver sinusvormige lekstromen. In hedendaagse elektrische installaties is er sprake van netvervuiling door bijvoorbeeld dimmers en frequentieregelaars, waardoor in een dergelijk geval dit type beter kan worden vervangen door een andere klasse.

Type A
Dit type wordt het meest toegepast en detecteert sinusvormige foutstromen, aangesneden wisselstromen of pulserende gelijkstromen. Dit is geschikt bij bijvoorbeeld foutstromen in installaties met elektronische dimmers en voedingen van computerapparatuur. Het detecteert geen vlakke gelijkstromen, zoals bijvoorbeeld foutstromen veroorzaakt door omvormers, PV-installaties en laadpalen. 

Type B
Een aardlekschakelaar type B detecteert DC lekstromen van meer dan 6mA. Als de kans op DC lekstroom groot is, dient dat gedeelte te worden beveiligd met een type B aardlekschakelaar. Een type B aardlekschakelaar heeft ten opzichte van het type A een extra meetcircuit. Hierdoor kan een type B aardlekschakelaar DC stromen detecteren en meten. Hierdoor wordt een type B aardlekschakelaar toegepast binnen een installatie met zonnepanelen en/of oplaadsystemen voor elektrische voertuigen. 

Voor ieder type aardlekschakelaar is het belangrijk dat deze regelmatig getest wordt, zodat de veiligheid gewaarborgd blijft. Testen kan zeer eenvoudig door de testknop in te drukken.

Wij bevelen deze merken aan

• Eaton aardlekschakelaars
• Aardlekschakelaars van Hager
• ABB aardlekschakelaar
• Schneider Electric aardlekschakelaars
• EMAT aardlekschakelaars

Aardlekschakelaar kopen

Wil je een aardlekschakelaar kopen? Elektrobode biedt verschillende aardlekschakelaars aan van verschillende topmerken. Breid gemakkelijk en snel de groepenkast uit door één van onze aardlekschakelaars aan te schaffen.