Las-, draad-, groef- en flensfittingen

Ga naar alle producten

Met las-, draad-, groef- en flensfittingen maak je leidingen veilig, strak en onderhoudsvriendelijk. Je gebruikt ze in cv- en koelinstallaties, maar ook bij perslucht, proceswater en riolering. De juiste aansluitvorm bepaalt hoe snel je monteert, hoe eenvoudig je later demonteert en welke druk en temperatuur je installatie aankan. Wij helpen je kiezen uit draadfittingen, lasfittingen, groeffittingen en flensfittingen, aangevuld met praktische onderdelen zoals een aanboorzadel, overschuifflens of schroefdraadplug. Let op maatvoering, materiaal en drukklasse, dan voorkom je lekkage en onnodig verloopwerk. Zo bouw je een installatie die past bij jouw toepassing en die ook bij servicewerk praktisch blijft. 

Toon meer filters

Vorige 249 / 581 Volgende
GEBERIT C-STL LOSSE FL DN65/76,1

Artikelnummer: 22294786

Fabrikantnummer: 23719

EAN: 4024723237198

Geberit Mapress C-staal losse flens PN 10/16 DN65/76,1Deze losse flens van Geberit is onderdeel van de Mapress C-staal Serie. Het product is verzinkt en geschikt voor toepassingen met een druk van PN

GEBERIT PE HOEKSTUK 367.375

Artikelnummer: 22295040

Fabrikantnummer: 367.375.16.1

EAN: 4025416031369

Geberit PE kogel T-stuk 2 zij-aansl. 135 gr d 110/75 is een UV-bestendige fitting met 4 aansluitingen, onderdeel van de Geberit PE Serie. Deze fitting is geschikt voor diverse toepassingen en biedt ee

Geberit Geberit pe kogel T-stuk 2 zij-aansl.135 GR D 110/90

Artikelnummer: 22295041

Fabrikantnummer: 367.380.16.1

EAN: 4025416031376

Geberit PE kogel T-stuk 2 zij-aansl. 135 gr d 110/90Deze PE kogel T-stuk van Geberit is een essentieel onderdeel van de Geberit PE Serie. Met 4 aansluitingen en een gewicht van 135 gram is deze fittin

GEBERIT PUSHFIT EINDKAP VERDLR 28

Artikelnummer: 22878251

Fabrikantnummer: 653.483.00.1

EAN: 4025416760900

Geberit Pushfit fitting met 1 aansluiting, nom. diameter aansluiting 1 overig, aansluiting 1 messing, aansluiting 1 overig, uitwendige buisdiameter aansluiting 28mm, oppervlaktebescherming aansluiting

VSH SPRINKZDL MF60,3XRC1/2

Artikelnummer: 22619585

Fabrikantnummer: 107232005V04

EAN: 8711985441604

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, grijs, geschikt voor buisdiameter DN 50, uitwendige buisdiameter 21.3mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermi

Geberit Geberit pe ontstoppingsstuk 90 GR met ovale deksel D 125

Artikelnummer: 22295055

Fabrikantnummer: 368.454.16.1

EAN: 4025416033776

Geberit PE ontstoppingsstuk 90 gr met ovale deksel d 125Deze ontstoppingsstuk van Geberit is onderdeel van de PE Serie en is speciaal ontworpen voor afdichting en afsluiting van buizen. Het product is

Nefit WMOER ZW 3/4" 374

Artikelnummer: 23695769

Fabrikantnummer: 9173740004

Nefit 374 wartelmoer, gietijzer, zwart, draadaansluiting binnendraad cilindrisch B, uitwendige buisdiameter 26.9mm, maat draadaansluiting (inch) 3/4", aandraaivoorziening zeskant (hexagonaal), oppervl

Wavin FITT2 224-257 GAS

Artikelnummer: 23764982

Fabrikantnummer: 6860022500

EAN: 5704581759580

Wavin AVK Supa Maxi Koppeling 224-257 GasDeze koppeling is speciaal ontworpen voor gasleidingen met een diameter van 224 tot 257 mm. De AVK Supa Maxi Koppeling zorgt voor een betrouwbare en veilige ve

Nefit WMOER ZW 1" 374

Artikelnummer: 23695770

Fabrikantnummer: 9173740005

Nefit 374 wartelmoer, gietijzer, zwart, draadaansluiting binnendraad cilindrisch B, uitwendige buisdiameter 33.7mm, maat draadaansluiting (inch) 1", aandraaivoorziening zeskant (hexagonaal), oppervlak

GEBERIT PUSHFIT EINDKAP DEMNTBL 28

Artikelnummer: 22878252

Fabrikantnummer: 653.484.00.1

EAN: 4025416971603

Geberit Pushfit fitting met 1 aansluiting, nom. diameter aansluiting 1 overig, aansluiting 1 messing, aansluiting 1 overig, uitwendige buisdiameter aansluiting 28mm, oppervlaktebescherming aansluiting

VSH SPRINKZDL MF60,3XRC3/4RD

Artikelnummer: 22619586

Fabrikantnummer: 107232007V02

EAN: 8711985441499

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, rood, geschikt voor buisdiameter DN 50, uitwendige buisdiameter 26.9mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermin

Geberit Geberit pe ontstoppingsstuk 45 GR met schroefdeksel D 160/110

Artikelnummer: 22295067

Fabrikantnummer: 369.453.16.1

EAN: 4025416034803

Geberit PE ontstoppingsstuk 45 gr met schroefdeksel d 160/110Deze ontstoppingsstuk van Geberit is onderdeel van de PE Serie en is UV-bestendig. Het product bevat een afdichting van EPDM en een afsluit

Geberit Geberit pe kogel T-stuk 2 zij-aansl.135 GR D 110/110

Artikelnummer: 22295042

Fabrikantnummer: 367.385.16.1

EAN: 4025416031383

Geberit PE kogel T-stuk 2 zij-aansl. 135 gr d 110/110 is een UV-bestendige fitting met 4 aansluitingen, onderdeel van de Geberit PE Serie.Deze fitting is geschikt voor diverse toepassingen en biedt ee

Nefit WMOER ZW 2" 374

Artikelnummer: 23695771

Fabrikantnummer: 9173740008

Nefit 374 wartelmoer, gietijzer, zwart, draadaansluiting binnendraad cilindrisch B, uitwendige buisdiameter 60.3mm, maat draadaansluiting (inch) 2", aandraaivoorziening zeskant (hexagonaal), oppervlak

VSH INSTKSTOP TECT 1XPUSH 28

Artikelnummer: 22884148

Fabrikantnummer: 25876

EAN: 5022050258779

Vsh Tectite 316 TS61 fitting met 1 aansluiting, nom. diameter aansluiting 1 DN 25, aansluiting 1 roestvaststaal (RVS), aansluiting 1 insteek, KIWA-keur, uitwendige buisdiameter aansluiting 28mm, opper

VSH SPRINKZDL MF60,3XRC3/4

Artikelnummer: 22619587

Fabrikantnummer: 107232007V04

EAN: 8711985441611

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, grijs, geschikt voor buisdiameter DN 50, uitwendige buisdiameter 26.9mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermi

Geberit Geberit pe kogel T-stuk 180 GR D 125/110

Artikelnummer: 22295052

Fabrikantnummer: 368.285.16.1

EAN: 4025416033677

Geberit PE kogel T-stuk 180 gr d 125/110 is een UV-bestendige fitting met 4 aansluitingen, onderdeel van de Geberit PE Serie. Deze fitting is speciaal ontworpen voor toepassingen waar duurzaamheid en

Geberit Geberit pe ontstoppingsstuk 90 GR met ovale deksel D 160

Artikelnummer: 22295068

Fabrikantnummer: 369.454.16.1

EAN: 4025416034810

Geberit PE ontstoppingsstuk 90 gr met ovale deksel d 160Deze ontstoppingsstuk van Geberit is onderdeel van de PE Serie en is speciaal ontworpen voor afdichting en afsluiting van leidingen. Het product

Geberit Geberit pe ontstoppingsstuk 90 GR met ovale deksel D 200

Artikelnummer: 22295074

Fabrikantnummer: 370.454.16.1

EAN: 4025416035596

Geberit PE ontstoppingsstuk 90 gr met ovale deksel d 200Deze ontstoppingsstuk van Geberit is onderdeel van de PE Serie en is UV-bestendig. Het product bevat een afdichting van EPDM en een afsluitdekse

GEBERIT PE HOEKSTUK 368.335

Artikelnummer: 22295053

Fabrikantnummer: 368.335.16.1

EAN: 4025416033714

Geberit PE kogel T-stuk 90 gr d 125/110Deze PE kogel T-stuk van Geberit is een essentieel onderdeel van de Geberit PE Serie. Het T-stuk heeft een diameter van 125/110 mm en is UV-bestendig.UV-bestendi

VSH SPRINKZDL MF60,3XRC1RD

Artikelnummer: 22619588

Fabrikantnummer: 107232010V02

EAN: 8711985441505

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, rood, geschikt voor buisdiameter DN 50, uitwendige buisdiameter 33.7mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermin

Nefit WMOER ZW 11/4" 374

Artikelnummer: 23695772

Fabrikantnummer: 9173740006

Nefit 374 wartelmoer, gietijzer, zwart, draadaansluiting binnendraad cilindrisch B, uitwendige buisdiameter 42.4mm, maat draadaansluiting (inch) 1.1/4", aandraaivoorziening zeskant (hexagonaal), opper

GEBERIT PE ONTSTOPPINGSSTUK 250

Artikelnummer: 22295081

Fabrikantnummer: 371.454.16.1

EAN: 4025416036142

Geberit PE ontstoppingsstuk 90 gr met ovale deksel d 250Deze ontstoppingsstuk van Geberit is onderdeel van de PE Serie en is UV-bestendig. Het product bevat een afdichting van EPDM en een afsluitdekse

VSH SPRINKZDL MF60,3XRC1

Artikelnummer: 22619589

Fabrikantnummer: 107232010V04

EAN: 8711985441628

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, grijs, geschikt voor buisdiameter DN 50, uitwendige buisdiameter 33.7mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermi

Nefit WMOER ZW 11/2" 374

Artikelnummer: 23695773

Fabrikantnummer: 9173740007

Nefit 374 wartelmoer, gietijzer, zwart, draadaansluiting binnendraad cilindrisch B, uitwendige buisdiameter 48.3mm, maat draadaansluiting (inch) 1.1/2", aandraaivoorziening zeskant (hexagonaal), opper

GEBERIT PE HOEKSTUK 135 GR. 125

Artikelnummer: 22295054

Fabrikantnummer: 368.385.16.1

EAN: 4025416033745

Geberit PE kogel T-stuk 2 zij-aansl. 135 gr d 125/110Deze PE kogel T-stuk van Geberit is een essentieel onderdeel van de Geberit PE Serie. Met 4 aansluitingen en een gewicht van 135 gram is deze fitti

VSH MES EINDSTOP 18 1XPUSH

Artikelnummer: 22884856

Fabrikantnummer: 45870H

EAN: 5022050370280

Vsh Tectite Classic T61 fitting met 1 aansluiting, nom. diameter aansluiting 1 DN 15, aansluiting 1 messing, aansluiting 1 insteek, KIWA-keur, uitwendige buisdiameter aansluiting 18mm, oppervlaktebesc

GEBERIT PE ONTSTOPPINGSSTUK 315

Artikelnummer: 22295092

Fabrikantnummer: 372.454.16.1

EAN: 4025416036739

Geberit PE ontstoppingsstuk 90 gr met ovale deksel d 315Deze ontstoppingsstuk van Geberit is onderdeel van de PE Serie en is UV-bestendig. Het product bevat een afdichting van EPDM en een afsluitdekse

Inventum WARTELMOER G1/2

Artikelnummer: 21781503

Fabrikantnummer: 201885

EAN: 8716453003070

Inventum Technologie toebehoren/onderdelen voor boiler

VSH SPRINKZDL MF76,1XRC1/2RD

Artikelnummer: 22619590

Fabrikantnummer: 107232505V02

EAN: 8711985441512

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, rood, geschikt voor buisdiameter DN 65, uitwendige buisdiameter 21.3mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermin

GEBERIT PE DUBBEL T-STUK 369.285

Artikelnummer: 22295064

Fabrikantnummer: 369.285.16.1

EAN: 4025416034674

Geberit PE kogel T-stuk 180 gr d 160/110 is een UV-bestendige fitting met 4 aansluitingen, onderdeel van de Geberit PE Serie. Deze fitting is speciaal ontworpen voor toepassingen waar UV-bestendigheid

Wavin SN8 ONTST ST+D 160M/M

Artikelnummer: 22349830

Fabrikantnummer: 1102416000

EAN: 8712148516078

Wavin WfxPVC Ontst.stuk GR/GD 160 SN8 M/MDeze Wavin WfxPVC ontstuikstuk is speciaal ontworpen voor GR/GD 160 SN8 M/M toepassingen. Het is gemaakt van hoogwaardig PVC-materiaal, wat garandeert dat het

VSH MES WARTELMOER 10MM ZK10

Artikelnummer: 20585397

Fabrikantnummer: 0870166

EAN: 8711985048858

VSH Super wartelmoer 10 is een veelzijdige fitting voor water en gasinstallaties. Deze wartelmoer is geschikt voor meerdere buistypes, waaronder koper, RVS en staalverzinkt buis. De VSH Super wartelmo

VSH SPRINKZDL MF76,1XRC1/2

Artikelnummer: 22619591

Fabrikantnummer: 107232505V04

EAN: 8711985441635

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, grijs, geschikt voor buisdiameter DN 65, uitwendige buisdiameter 21.3mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermi

GEBERIT PE HOEKSTUK 369.335

Artikelnummer: 22295065

Fabrikantnummer: 369.335.16.1

EAN: 4025416034728

Geberit PE kogel T-stuk 90 gr d 160/110Deze PE kogel T-stuk van Geberit is een essentieel onderdeel van de Geberit PE Serie. Het T-stuk heeft vier aansluitingen en is UV-bestendig.UV-bestendigVier aan

Wavin ONTSTPKAP M/SD 160 M/S

Artikelnummer: 22349851

Fabrikantnummer: 3102416000

EAN: 8712148013447

Wavin PVC L-Ontstoppingsstuk +SD GR 160 M/SDit PVC L-ontstoppingsstuk van Wavin is speciaal ontworpen voor afvoerbuizen met een diameter van 160 mm. Het stuk is uitgerust met een schuifdichting (SD) v

GEBERIT PE HOEK T-STUK 369.385

Artikelnummer: 22295066

Fabrikantnummer: 369.385.16.1

EAN: 4025416034773

Geberit PE kogel T-stuk 2 zij-aansl. 135 gr d 160/110Deze PE kogel T-stuk van Geberit is een essentieel onderdeel van de Geberit PE Serie. Met 4 aansluitingen en een gewicht van 135 gram is deze fitti

VSH MES EINDSTOP 28 1XPUSH

Artikelnummer: 22884858

Fabrikantnummer: 45876H

EAN: 5022050370303

Vsh Tectite Classic T61 fitting met 1 aansluiting, nom. diameter aansluiting 1 DN 25, aansluiting 1 messing, aansluiting 1 insteek, KIWA-keur, uitwendige buisdiameter aansluiting 28mm, oppervlaktebesc

VSH SPRINKZDL MF76,1XRC3/4RD

Artikelnummer: 22619592

Fabrikantnummer: 107232507V02

EAN: 8711985441529

Vsh Shurjoint 723 aanboorzadel, gietijzer, rood, geschikt voor buisdiameter DN 65, uitwendige buisdiameter 26.9mm, breedte 57mm, inlage EPDM, bevestiging op buis klemaansluiting, oppervlaktebeschermin

VSH ST/Z KRUISST 35X35X35X35PR

Artikelnummer: 22349748

Fabrikantnummer: 6340972

EAN: 8711985269468

Vsh XPRESS STAALVERZINKT C1447 fitting met 4 aansluitingen, staal, uitvoering kruisstuk 90 gr, aansluiting 1 persmof, aansluiting 2 persmof, kwaliteit st 34.2 (1.0034), oppervlaktebescherming elektrol

Vorige 249 / 581 Volgende

Las-, draad-, groef- en flensfittingen: toepassing en productkeuze

De beste keuze begint bij jouw toepassing en bij de manier waarop je wilt monteren. Met lasfittingen kies je voor een vaste, sterke verbinding met minimale kans op loswerken. Dat zie je vaak in stalen en RVS-leidingwerk, waar duurzaamheid en drukvastheid belangrijk zijn. Draadfittingen zijn juist handig als je snel wilt monteren en later eenvoudig wilt demonteren, bijvoorbeeld bij appendages, meetpunten of tijdelijke uitbreidingen. Groeffittingen zijn populair wanneer snelheid en onderhoud tellen. Je koppelt en demonteert snel, wat ze geschikt maakt voor technische ruimten en installaties met regelmatig servicewerk. Flensfittingen passen goed bij grotere diameters, hogere belastingen of wanneer je een demontabele verbinding met pakkingen nodig hebt, bijvoorbeeld rond pompen, filters en afsluiters.

Als je twijfelt tussen twee systemen, kijk dan vooral naar bereikbaarheid en toekomstig onderhoud. Is er weinig ruimte om te lassen of wil je onderdelen later kunnen vervangen, dan zijn draad, groef of flens vaak de betere keuze. Ligt de leidingroute vast en verwacht je weinig wijzigingen, dan is lassen meestal het meest robuust. Voor aftakkingen en functionele punten in je leidingwerk zijn er specifieke onderdelen. Denk aan een aanboorzadel voor een aftakking op een bestaande leiding, een ontstoppingsstuk voor toegankelijk onderhoud, of een overgangsring riolering om verschillende buismaten of systemen netjes op elkaar aan te laten sluiten. Voor afsluiten of tijdelijk afdichten zijn een schroefdraadplug of fitting klem afsluitplaat praktisch.

Met deze keuzehulp kom je snel op weg. Kies lasfittingen bij permanente verbindingen in staal of RVS. Ga voor draadfittingen bij compacte aansluitingen en servicevriendelijke montage. Neem groeffittingen als snelheid en demontage centraal staan. Gebruik flensfittingen bij grotere maten, hogere krachten en wanneer je met pakkingen wilt werken rond apparatuur.

Waarop letten bij las-, draad-, groef- en flensfittingen?

Een fitting presteert pas goed als de details kloppen. Begin bij de omgeving. Komt de fitting in een verwarmingsinstallatie, koelcircuit, persluchtleiding of afvoer terecht? Temperatuur, medium en druk bepalen samen welk materiaal en welke afdichting logisch zijn. Bij draadfittingen is de montagekwaliteit extra belangrijk. Een nette draad, de juiste afdichting en voldoende inschroeflengte maken het verschil tussen jarenlang probleemloos gebruik en terugkerende lekkage. Bij flensfittingen bepaalt de combinatie van flensvlak, pakking en boutset het resultaat. Een set vaste flenzen met toebehoren bespaart vaak tijd, omdat de onderdelen op elkaar zijn afgestemd.

Denk ook aan de opbouw van je leidingnet. Heb je meerdere aftakkingen of wil je compact verdelen, dan zijn uitvoeringen met meerdere aansluitingen efficiënt. In plaats van veel losse T-stukken en verlopen kies je bijvoorbeeld een fitting met 3 aansluitingen of 4 aansluitingen. Dat houdt het overzichtelijk en beperkt het aantal potentiële lekpunten. Voor specifieke situaties zijn er slimme oplossingen zoals een combischuifkap voor afdekking en bescherming, een overschuifflens om aan te sluiten op bestaand leidingwerk, of een wartelmoer voor een demontabele koppeling waar je regelmatig bij moet. In afvoer en riolering zijn een speciedeksel kunststof afvoerbuis en een ontstoppingsstuk juist belangrijk voor toegankelijk onderhoud.

Praktisch kiezen begint met meten. Noteer de buitendiameter of nominale maat, bepaal de aansluitvorm en controleer of je genoeg ruimte hebt voor montagegereedschap. Als je nu al rekening wilt houden met latere demontage, is het vaak slim om eerder voor groef of flens te kiezen dan voor een permanente lasverbinding.

Aansluitvorm, draadsoort, nominale maat, materiaal en drukklasse

De aansluitvorm is je eerste filter. Draad vraagt om de juiste draadsoort en een passende afdichtmethode. Controleer of je met conische of cilindrische draad werkt en stem de afdichting daarop af. Een schroefdraadplug moet bijvoorbeeld exact passen bij de draad in je fitting, anders komt er spanning op de draadgangen en neemt de kans op lekkage toe. Bij flensfittingen let je op het flenstype en de drukklasse. Een vaste flens is sterk en stabiel, terwijl een overschuifflens handig is bij montage op bestaand leidingwerk. Combineer flenzen altijd met de juiste pakking en bouten, zodat de belasting gelijkmatig wordt verdeeld.

De nominale maat bepaalt of alles fysiek past. Bij groeffittingen zijn de buismaat en groefmaat leidend, bij draadfittingen kijk je naar de draadmaat en bij flensfittingen naar DN en de boutcirkel. De materiaalkeuze hangt samen met medium en omgeving. Staal is gangbaar in veel technische installaties, RVS ligt voor de hand bij corrosierisico, en in afvoer en riolering zie je vaker kunststof oplossingen zoals een overgangsring riolering of speciedeksel kunststof afvoerbuis. De drukklasse en temperatuur moeten altijd boven je bedrijfscondities liggen, met marge voor pieken.

Wil je snel controleren of je goed zit, loop dan deze punten langs.

  • Kies de aansluitvorm die past bij montage en onderhoud. lassen is vast, draad is demontabel, groef is snel servicebaar, flens is demontabel en sterk
  • Check maatvoering en standaard. DN, inch, groefmaat en flensnorm moeten overeenkomen
  • Stem materiaal en drukklasse af op medium, temperatuur en omgeving

Passende onderdelen voor uw installatie

Een installatie bestaat uit meer dan alleen de hoofdverbinding. Met de juiste onderdelen maak je het leidingwerk compleet, overzichtelijk en makkelijker te onderhouden. Voor verdelen en aftakken kies je een fitting met 1 aansluiting voor één aansluitpunt, of juist een uitvoering met meerdere uitgangen als je compact wilt bouwen. Een fitting met 2 aansluitingen is vaak de basis voor een rechte verbinding of overgang, terwijl een uitvoering met 3 of 4 aansluitingen handig is bij verdelers, bypasses of meet- en regelpunten. Heb je nog meer uitgangen nodig, dan zijn er ook varianten zoals een fitting met 6 aansluitingen of een flexibele fitting met 2 aansluitingen voor situaties met uitlijnverschil of lichte beweging.

Voor afsluiten en onderhoud zijn er gerichte oplossingen. Een ontstoppingsstuk geeft je toegang bij verstoppingen of inspectie in afvoertrajecten. Met een fitting klem afsluitplaat kun je een leiding tijdelijk afdichten bij ombouw of test. In riolering en afvoer helpen een overgangsring riolering en speciedeksel kunststof afvoerbuis om netjes af te werken en bereikbaar te houden. Rond flenzen maak je het jezelf makkelijker met een set vaste flenzen met toebehoren, of je kiest een vaste flens als je maximale stabiliteit wilt. Een wartelmoer is praktisch waar je regelmatig los en vast moet, bijvoorbeeld bij componenten die je periodiek vervangt.

Wil je snel naar de juiste configuratie, begin dan bij het aantal aansluitpunten dat je nodig hebt en werk van daaruit naar maat en aansluitvorm. Voor veel installaties is dit een logische manier om snel te filteren. Bekijk bijvoorbeeld fitting met 1 aansluiting, fitting met 2 aansluitingen, fitting met 3 aansluitingen of fitting met 4 aansluitingen en kies daarna de uitvoering in las, draad, groef of flens die past bij jouw montage en onderhoud.